Ο κύκλος των διαλέξεων του Καθηγητή Αρχαιολογίας, κ. Νικόλα Δημάκη ολοκληρώθηκε το Σάββατο 24 Οκτωβρίου 2026, με εξαιρετική επιτυχία, στον Σύλλογο Ελλήνων Επιστημόνων Πτολεμαίος Α΄. Ο κ. Δημάκης για άλλη μια φορά παρέσυρε το ακροατήριό του σ’ ένα ταξίδι από την Ελληνιστική Εποχή μέχρι το σήμερα της Αλεξάνδρειας. Με λόγο εμπεριστατωμένο σαφή και τεκμηριωμένο, κατέδειξε όλες τις πτυχές του ιδιαίτερου θέματος που αφορούσε στις Αρχαίες Νεκροπόλεις και στα Κοιμητήρια της Ελληνικής Κοινότητας . Ήταν πράγματι, ένα ταξίδι σε μια διαφορετική ιστορία για την Αλεξάνδρεια, όπως ακριβώς είχε προαναγγείλει με τον τίτλο της διάλεξής του, ενώ παράλληλα μάς πληροφόρησε για πλείστα ζητήματα με την βοήθεια οπτικοακουστικού υλικού.

Τον Καθηγητή της Κλασσικής Αρχαιολογίας του ΕΚΠΑ, προλόγισε η Πρόεδρος του Πτολεμαίου Α΄ κα Λιλίκα Θλιβίτου, η οποία μεταξύ άλλων είπε τα κάτωθι: Κυρίες και κύριοι, σας καλωσορίζουμε στον χώρο του ιστορικού Συλλόγου Ελλήνων Επιστημόνων Πτολεμαίος Α΄, όπου σήμερα θα παρακολουθήσουμε μια ιδιαίτερα σημαντική διάλεξη από έναν ακαδημαϊκό επιστήμονα, τον Νικόλα Δημάκη, ο οποίος εκτός από εξαίρετος φίλος του Αιγυπτιωτισμού, γνωρίζει την ιστορία και την αρχαιολογία της Αιγύπτου, αλλά παράλληλα έχει επισκεφθεί πολλές φορές την Αλεξάνδρεια. Πρόσφατα πραγματοποίησε διαλέξεις  στην Αρχαιολογική Εταιρεία της Αλεξάνδρειας, στην Βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας, στο Ελληνικό Ίδρυμα βιβλίου και Πολιτισμού Παράρτημα  Αλεξάνδρειας, και τώρα έχουμε την χαρά και την τιμή να τον έχουμε μαζί μας, για να λάβουμε γνώση από τις γνώσεις του, την εμπειρία του και τις μελέτες του για την δική μας πόλη, την Αλεξάνδρεια της ιστορίας και του πολιτισμού.

Να αναφέρω, ότι ο αξιότιμος κ. Νικόλαος Δημάκης είναι Αναπληρωτής Καθηγητής Αρχαιολογίας στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Ειδικεύεται στην ταφική αρχαιολογία της Ελλάδας και της Ανατολικής Μεσογείου από την Κλασική έως τη Ρωμαϊκή περίοδο, με την έρευνά του να εστιάζει στην κοινωνική θέση, την ταυτότητα και τα συναισθήματα στο ταφικό πλαίσιο.

Κατέχει μεταπτυχιακό (MA) και διδακτορικό τίτλο (PhD) στην Αρχαιολογία από το Πανεπιστήμιο του Νότιγχαμ. Η μονογραφία του Social Identity and Status in the Classical and Hellenistic Northern Peloponnese: The Evidence from Burials εκδόθηκε από τον οίκο Archaeopress το 2016.

Από τον τίτλο της διάλεξης που είναι «Μια διαφορετική ο ιστορία της Αλεξάνδρειας από τις νεκροπόλεις στα κοιμητήρια της Ελληνικής Κοινότητας», αντιλαμβανόμαστε ότι ο επίσημος καλεσμένος ομιλητής μας,  μάς προσκαλεί να προσεγγίσουμε την ιστορία της πόλης μέσα από έναν διαφορετικό δρόμο: τη μνήμη των νεκρών και τα ίχνη που άφησαν πίσω τους οι άνθρωποι που έζησαν σε αυτήν»

Ο κ. Δημάκης όταν έλαβε το λόγο, μας ταξίδεψε από τις αρχαίες νεκροπόλεις της Αλεξάνδρειας, που μαρτυρούν τις ταφικές πρακτικές, τις κοινωνικές αντιλήψεις και τις πολιτισμικές επιρροές διαφορετικών εποχών, έως τα κοιμητήρια της νεότερης ελληνικής κοινότητας, ο ταφικός χώρος γίνεται ένας πολύτιμος τόπος ιστορικής μαρτυρίας. Οι τάφοι, οι επιγραφές, τα μνημεία και τα σύμβολά τους, μέσα από την ομιλία του τιμώμενου Καθηγητή, μας αφηγήθηκαν ιστορίες ανθρώπων, οικογενειών και γενεών, φωτίζοντας πτυχές της κοινωνικής ζωής, της ταυτότητας, των δεσμών με την πατρίδα και της σχέσης με την πόλη.

Μέσα από αυτή την περιήγηση, πληροφορηθήκαμε ότι η Αλεξάνδρεια αναδεικνύεται όχι μόνο ως ένα σπουδαίο ιστορικό και πολιτισμικό κέντρο, αλλά και ως ένας τόπος όπου η μνήμη, η απώλεια και η συλλογική ταυτότητα συνδέουν το παρελθόν με το παρόν. Μια διαφορετική ανάγνωση της ιστορίας της πόλης, μέσα από τις σιωπηλές μαρτυρίες των νεκροπόλεων και των κοιμητηρίων της, που διασώζουν πολύτιμα στοιχεία για τη διαδρομή των ανθρώπων και της ελληνικής παρουσίας στην Αλεξάνδρεια.

Έτσι λοιπόν ο κ. Δημάκης με λόγο και εικόνα κατέθεσε στο κοινό που τον παρακολουθούσε με ιδιαίτερο ενδιαφέρον, τις γνώσεις του, τις έρευνές του και τις μελέτες του, καθιστώντας όλους μας κοινωνούς μιας πολύπλευρης και πολυσήμαντης ιστορίας της πόλης που ίδρυσε ο Μέγα Αλέξανδρος και εξακολουθεί μέχρι σήμερα να συνδέεται άρρηκτα με τον ελληνισμό.

Η πρόεδρος του Πτολεμαίου Α΄ κα. Λιλίκα Θλιβίτου, πέρα της ευγενούς υποδοχής των καλεσμένων της, ζήτησε το τέλος αν επιθυμούν κάποιοι εκ των θεσμών της παροικίας να απευθύνουν χαιρετισμό ή να τοποθετηθούν αλλά ο κύριος Δημάκης, με την ενδελεχή έρευνά του και τις γνώσεις του όπως διαφάνηκε, είχε καλύψει το ακροατήριο. Κάποια ερώτημα που τέθηκαν, ενίσχυσαν επιπλέον το θέμα που είχε αναπτύξει ο ομιλητής. Και ως αναμενόταν ο κ. Δημάκης καταχειροκροτήθηκε απ το κοινό.

Παρέστησαν εκ των θεσμών της παροικίας ο Παναγιολογιότατος Αρχιμανδρίτης Αθανάσιος, Εκπρόσωπος του Πάπα και Πατριάρχη Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής κ.κ. Θεόδωρος Β΄, ο Γενικός Πρόξενος της Ελλάδας στην Αλεξάνδρεια κ. Βασίλειος Ζαρμπάλης, ο Πρόεδρος της Ελληνικής Κοινότητας Αλεξανδρείας κ. Ανδρέας Βαφειάδης, ο Γενικός Γραμματέας του Πτολεμαίου Α΄ κ. Δημήτριος Καλομοιράκης, η Διευθύντρια του Ελληνικού Κέντρου Βιβλίου και Πολιτισμού Αλεξανδρείας κα. Σταυρούλα Σπανούδη, η αρχαιολόγος και Διευθύντρια του Αλεξανδρινού και Ελληνικού Πολιτισμού κα. Καλλιόπη Παπακώστα, ο Καθηγητής Νεφρολογίας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αλεξανδρείας κ. Μάγκντι Χασάν, η Dr. Πανεπιστημίου Αλεξανδρείας κα. Ρουάϊντα Μαμούνι, ο πρώην Γενικός Γραμματέας Αποφοίτων Αβερωφείου κ. Γιώργος Δαγιάντης, εκπαιδευτικοί, υπάλληλοι του Γενικού Προξενείου και μέλη του Πτολεμαίου Α΄. Στο τέλος άπαντες πέρασαν στο σαλόνι της ιστορικής μονοκατοικίας όπου παρατέθη ως είθισται δεξίωση προς τιμήν του ομιλητή και των προσκεκλημένων.