Η πολιτισμική σύμπραξη του Γενικού Προξενείου της Ελλάδας στην Αλεξάνδρεια και της Βιβλιοθήκης Αλεξανδρείας, κατεγράφη στις δέλτους της ελληνοαιγυπτιακής συνεργασίας, ως μια γενναία παρακαταθήκη για το μέλλον των δύο χωρών μας, μέσω των γραμμάτων και των τεχνών!
Τούτο συνέβη την Δευτέρα 16 Φεβρουαρίου 2026, με αφορμή τον εορτασμό για την Παγκόσμια Ημέρα της Ελληνικής Γλώσσας, η οποία υιοθετήθηκε και επικυρώθηκε από την UNESCO στις 12 Νοεμβρίου 2025, με ανακήρυξή της, την 9η Φεβρουαρίου ως μια διεθνής αναγνώριση που επιβεβαιώνει τον παγκόσμιο ρόλο μιας γλώσσας με διαδρομή χιλιάδων ετών.
Είναι η γλώσσα που στήριξε τη φιλοσοφία, τις επιστήμες και τη δημοκρατία, γι αυτό και η απόφαση αυτή εμπεριέχει στοιχεία ιστορικής σημασίας στην 3.000 ετών διαχρονία της. Άλλωστε αναγνωρίζεται πλέον και διεθνώς, η μοναδική και ανεκτίμητη συμβολή της στην παγκόσμια πολιτιστική κληρονομιά.
Ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης σε μήνυμά του δήλωσε: “Με αίσθημα ευθύνης και υπερηφάνεια τιμούμε, επίσημα, για πρώτη φορά φέτος, στις 9 Φεβρουαρίου, την Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας, η δε απόφαση καθιέρωσης εορτασμού της ελήφθη ομόφωνα από τα 90 κράτη-μέλη της UNESCO και αποτελεί ιστορική αναγνώριση της γλώσσας που υπήρξε λίκνο του παγκόσμιου πολιτισμού. Πλέον, η ελληνική γλώσσα θα εορτάζεται σε όλο τον κόσμο, την ημέρα που τιμούμε τον εθνικό μας ποιητή Διονύσιο Σολωμό”.
Το εξέφρασε με σαφήνεια και η υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Σοφία Ζαχαράκη, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ: «Η ελληνική γλώσσα δεν είναι ένα μνημείο του παρελθόντος, αλλά ένα ζωντανό ποτάμι σκέψης και δημιουργίας που ενώνει γενιές και πολιτισμούς. Ανανεώνεται, εξελίσσεται και συμμετέχει δυναμικά στον νέο ψηφιακό κόσμο και στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης· είναι η αφετηρία και ο οδοδείκτης μας, όχημα ιδανικών, αυτογνωσίας και ελευθερίας», επεσήμανε στην τοποθέτησή της.
Την επιτυχημένη εκδήλωση τίμησε με την παρουσία του ο Πάπας και Πατριάρχης Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής κ.κ. Θεόδωρος Β΄ συνοδευόμενος από τον Θεοφιλέστατο Επίσκοπο Μαρεώτιδος κ. Δαμασκηνό – Πατριαρχικό Επίτροπο, τους οποίους υποδέχθηκαν ο Γενικός Πρόξενος της Ελλάδας στην Αλεξάνδρεια κ. Ιωάννης Πυργάκης και ο καθηγητής Dr. Ahmed Zayed, Διευθυντής της Βιβλιοθήκης Αλεξανδρείας.
Την εκδήλωση για την Παγκόσμια Ημέρα της Ελληνικής Γλώσσας παρουσίασε η κ. Heba Al-Rafai, επικεφαλής του τομέα Εξωτερικών Σχέσεων και Μέσων Ενημέρωσης.
Ο καθηγητής Dr. Ahmed Zayed, Διευθυντής της Βιβλιοθήκης, δήλωσε ότι «γιορτάζουμε την Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας στη Βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας, που ενσαρκώνει την πολιτιστική ενσωμάτωση μεταξύ Ανατολής και Δύσης. Η Παλαιά Βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας υπήρξε το επίκεντρο της ελληνικής μετάφρασης, και συνεχίζει σ αυτό τον τομέα και σήμερα να προωθεί τον διάλογο μεταξύ πολιτισμών και την κατανόηση μεταξύ των λαών, καθώς και την δέσμευση για αναβίωση της κοινής ανθρώπινης κληρονομιάς.
Η Βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας ενδιαφέρεται για τη μελέτη του μεσογειακού πολιτισμού και του ελληνικού πολιτισμού, μέσω των ερευνητικών της κέντρων και σήμερα ξεκινάμε ένα ταξίδι, σε μια από τις παλαιότερες και πιο επιδραστικές ζωντανές γλώσσες στην ιστορία της ανθρωπότητας», προσθέτοντας συνάμα, ότι, «εμείς στη Βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας επιβεβαιώνουμε ότι η ελληνική γλώσσα θα παραμείνει σύμβολο διαφωτισμού και γνώσης και είμαστε υπερήφανοι για τη συνεχή πολιτιστική συνεργασία μας με την Ελλάδα».
Από την πλευρά του, ο έτερος συνδιοργανωτής κ. Ιωάννης Πυργάκης, Γενικός Πρόξενος της Ελλάδας στην Αλεξάνδρεια, επιβεβαίωσε ότι «η πόλη της Αλεξάνδρειας είναι στενά συνδεδεμένη με την ιστορική διαδρομή της ελληνικής γλώσσας από την Ελληνιστική εποχή, που έγινε μάρτυρας της μετάφρασης των ελληνικών γραπτών, απ’ τα οποία γραπτά των σημαντικότερων, προέκυψαν επιστήμονες και ερευνητές, ενώ η πόλη της Αλεξάνδρας κατέστη μάρτυρας των πρώτων μορφών αλληλεπίδρασης μεταξύ ελληνικών, κοπτικών γλωσσών και μετά αραβικών».
Σημείωσε ακόμα: «η Διεθνής Ημέρα της Ελληνικής Γλώσσας εορτάζεται στις 9 Φεβρουαρίου σε μνήμη του εθνικού ποιητή Διονυσίου Σολωμού, ως αναγνώριση της συνεισφοράς και της επιρροής της ελληνικής γλώσσας ανά τους αιώνες. Τόνισε ότι η γλώσσα είναι ένα ισχυρό εργαλείο διπλωματίας και έκφραση μνήμης και ταυτότητας, η δε ελληνική γλώσσα υπήρξε ανέκαθεν μια γέφυρα μεταξύ παρελθόντος και παρόντος, συνδέοντας τους εκάστοτε πολιτισμούς».
Ο Πάπας και Πατριάρχης Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής κ.κ. Θεόδωρος Β’, δήλωσε μεταξύ άλλων ότι: «Η Αίγυπτος και η Ελλάδα δεν συνδέονται μόνο με ιστορικούς δεσμούς· συνδέονται με δεσμούς καρδιάς και πολιτισμού. Η ελληνική γλώσσα δεν είναι απλώς ένα σύστημα λέξεων. Είναι φορέας μνήμης και ταυτότητας. Είναι η γλώσσα της φιλοσοφίας, της επιστήμης και της ποίησης, αλλά και η γλώσσα του Ευαγγελίου, των Πατέρων της Εκκλησίας, της θεολογίας και της προσευχής. Είναι η γλώσσα που ένωσε τον λόγο με το ήθος και κατέστησε τον πολιτισμό πράξη ευθύνης. Στην Αλεξάνδρεια, η ελληνική λέξη απέκτησε παγκόσμια διάσταση. Στη Βιβλιοθήκη της καλλιεργήθηκε η γνώση. Η Ημέρα της Ελληνικής Γλώσσας συνδέεται με τον εθνικό μας ποιητή, τον Διονύσιο Σολωμό, ο οποίος μας υπενθύμισε ότι “το έθνος πρέπει να μάθει να θεωρεί εθνικό ό,τι είναι αληθινό”. Η ελληνική γλώσσα, γεννημένη σε τόπο διαλόγου και φιλοσοφίας, μπορεί και οφείλει να συνεχίσει να είναι γλώσσα συνύπαρξης, σεβασμού και αρμονίας ιδίως εδώ, στην πολυπολιτισμική Αλεξάνδρεια.
Συγχαίρω θερμά το Γενικό Προξενείο της Ελλάδος για την πρωτοβουλία, καθώς και όλους τους εκπαιδευτικούς που με αφοσίωση κρατούν ζωντανή την ελληνική παιδεία στη γη της Αιγύπτου. Εκφράζω την ευγνωμοσύνη μας προς το πρόσωπο του εξοχότατου προέδρου της Αιγύπτου κ. Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι για το πνεύμα σεβασμού και ειρηνικής συνύπαρξης που καλλιεργεί. Από την Αλεξάνδρεια της ιστορίας, της πίστεως και της ποίησης, υψώνουμε απόψε λόγο ευγνωμοσύνης και ευθύνης».
Να σημειωθεί ότι τον λόγο του Μακαριωτάτου, μετέφρασε ο Πατριαρχικός Επίτροπος κ. Δαμασκηνός.
Ακολούθησε η κεντρική διάλεξη με τίτλο «Η ελληνική γλώσσα και ο ρόλος της στη διατήρηση της επιστημονικής, λογοτεχνικής και πνευματικής κληρονομιάς σε ολόκληρο τον κόσμο», που εκφώνησε ο Δρ. Ashraf Faraj, καθηγητής συγκριτικών γλωσσικών επιστημών (ελληνικά και λατινικά) και πρώην κοσμήτορας της Σχολής Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Αλεξανδρείας, αναφέροντας ότι «η συνεισφορά της ελληνικής γλώσσας στη διατήρηση και μεταφορά της ανθρώπινης γνώσης ανά γενεές και ο αντίκτυπός της στην επιστημονική κληρονομιά παγκοσμίως την πνευματική και λογοτεχνική, συνεχίζει να είναι παρούσα με πολλούς επιστημονικούς και λογοτεχνικούς όρους που κυκλοφορούν μέχρι σήμερα.
Το Κέντρο Γραμμικών Σπουδών στον τομέα της ακαδημαϊκής έρευνας συμμετείχε επίσης σε διάλεξη με τίτλο «Διατήρηση της Κληρονομιάς: Ψηφιακό Έργο και Μελέτη της Καρδιογραφίας του Δρ. Ζάκη Αλή», που παρουσίασε η καθηγήτρια Ράνα Αλ Ζαλμπάνη, η ερευνήτρια του Κέντρου και ένα από τα μέλη της ομάδας έργου. Στη διάλεξη αναφέρθηκε στη συλλογή έργων που δώρισε η οικογένεια του Δρ. Ζάκη Αλή στη Βιβλιοθήκη Αλεξανδρείας, η οποία διατηρείται στη βιβλιοθήκη ειδικών συλλογών και στις συλλογές σπάνιων βιβλίων.
Οι παρευρισκόμενοι είχαν την τιμή να επισκεφθούν την μουσειακή έκθεση δέκα πρωτότυπων μεταφράσεων γραμμένων στα αρχαία ελληνικά, ανάμεσά τους σπάνια εκθέματα που περιέχουν μέρη της αρχαίας ελληνικής μετάφρασης, όπως μερικών εκ των πρεσβευτών της Παλαιάς Διαθήκης, γνωστών ως «μετάφραση των εβδομήκοντα», που πιθανότατα χρονολογούνται από τον τρίτο αιώνα πΧ, κατά τη διάρκεια της βασιλείας του βασιλιά Πλύθιμου Β’ μέσα στο επιστημονικό περιβάλλον της Βιβλιοθήκης της Αλεξάνδρειας.
Κατά την διάρκεια της εκδήλωσης, προβλήθηκε το ντοκιμαντέρ «Το ταξίδι της γραφής στην Αίγυπτο», το οποίο αναδεικνύει τα ελληνικά γραπτά στην Αίγυπτο, ενώ στη συνέχεια απολαύσαμε ένα ακόμη με την ελληνική λογοτεχνική κληρονομιά στην Αίγυπτο και τον κόσμο.
Να τονισθεί και το μήνυμα που παρακολουθήσαμε στην οθόνη απ’ τον υφυπουργό Εξωτερικών κ. Ιωάννη Λοβέρδο, όπου μέσω αυτού περιέγραφε και εξέφραζε με λόγο περιεκτικό και σαφή, την δύναμη, την ισχύ και την ιστορικότητα της Ελληνικής Γλώσσας και της μεγάλης προσφοράς της στην ανθρωπότητα.
Το πρόγραμμα περιλάμβανε και αναγνώσεις σύγχρονης ελληνικής ποίησης στα ελληνικά και τα αραβικά. Εις την ελληνική διάβασε ο συγγραφέας Γρηγόρης Χαλιακόπουλος αρχισυντάκτης της εφημερίδας «Αλεξανδρινός Ταχυδρόμος» και εις την αραβική ο εκπαιδευτικός Ραμαντάν Χαμίντ. Τα ποιήματα που επιλέχθηκαν ήταν των: Διονυσίου Σολωμού, Γεώργιου Σεφέρη. Κωνσταντίνου Καβάφη, Γιάννη Ρίτσου και Γρηγόρη Χαλιακόπουλου.
Το φεστιβάλ ολοκληρώθηκε με μια μουσική παράσταση εμπνευσμένη από την ελληνική κληρονομιά, όπου η ερμηνευτική και μουσική δεινότητα του ελληνικού συγκροτήματος ξεσήκωσε όλη την αίθουσα, με τους παρισταμένους να χειροκροτούν και να τραγουδούν μαζί με τους εξαιρετικούς οργανοπαίχτες. Για την ιστορία να αναφέρουμε ότι η μουσική μπάντα αποτελείτο απ’ τους κάτωθι μουσικούς: Ιωάννη Γενειατάκη, ερμηνεία – μπουζούκι, Φώτη Κεχαγιά, κιθάρα – ερμηνεία, Νικόλαο Χαραλαμπάκη, ντραμς και τον γνωστό σε όλους μας Ριάντ, στο αρμόνιο!
Επίσης καθ΄ όλη την διάρκεια της εκδήλωσης το Ελληνικό Ίδρυμα Βιβλίου και Πολιτισμού Αλεξανδρείας, ήταν «παρών» εκθέτοντας και προβάλλοντας την ενδιαφέρουσα συλλογή βιβλίων μεταφρασμένων από τα ελληνικά στα αραβικά, υποστηρίζοντας κατ’ αυτό τον τρόπο το μεταφραστικό κίνημα και προωθώντας την πολιτιστική ανταλλαγή μεταξύ των δύο χωρών.
Αξίζει να αναφερθεί η σημαντική προσφορά του Ελληνικού Ιδρύματος Βιβλίου και Πολιτισμού της Αλεξάνδρειας και της διευθύντριάς του, κας Σταυρούλας Σπανούδη, στην αρωγή των μεταφρασμένων ποιημάτων που διαβάστηκαν από βιβλία του ανωτέρω ιδρύματος, καθώς και της επίσης σημαντικής προσφοράς, της Dr του Πανεπιστημίου Αλεξανδρείας και υπαλλήλου του Γενικού Προξενείου, κας. Ρουάϊντα Μαμούνι, η οποία κατ΄ εντολή του Γενικού Προξένου κ. Ιωάννη Πυργάκη βοήθησε πολύ στις πρόβες των αναγνώσεων και την επιλογή έργων των Ελλήνων ποιητών.
Προσθέτουμε ακόμα, την αφιλοκερδή συμμετοχή του καθηγητή και καλλιτέχνη κ. Αιμίλιου Πέτρου, ο οποίος δημιούργησε το μικρό ντοκιμαντέρ που προβλήθηκε με εικόνες απ’ τη ζωή και το έργο των ποιητών, που διαβάστηκαν ποιήματά τους κατά την διάρκεια της εκδήλωσης.
Στην επιτυχημένη εκδήλωση εκτός των προαναφερομένων, παρέστησαν από πλευράς ελληνικής θεσμικής εκπροσώπησης οι εξής: ο Πρόεδρος της Ελληνικής Κοινότητας Αλεξανδρείας κ. Ανδρέας Βαφειάδης, ο Σύνδεσμος του Πολεμικού Ναυτικού της Ελλάδας στην Αλεξάνδρεια, Πλοίαρχος κ. Χρυσόστομος Ράγκος, ο Αναπληρωτής Γενικός Γραμματέας της ΕΚΑ κ. Δημήτριος Κάβουρας, η Πρόεδρος του ΕΝΟΑ και του Πτολεμαίου Α΄κα. Λιλίκα Θλιβίτου, η Πρόεδρος του Λυκείου Ελληνίδων κα. Αλίκη Αντωνίου, η διευθύντρια του Αβερωφείου Γυμνασίου – Λυκείου κα Αφροδίτη Πεβερέτου και ο Γενικός Γραμματέας του Πτολεμαίου Α΄ κ. Δημήτριος Καλομοιράκης.
Την εκδήλωση ακόμη τίμησαν, η Διευθύντρια του Ινστιτούτου Ελληνικού και Αλεξανδρινού Πολιτισμού αρχαιολόγος κα. Καλλιόπη Παπακώστα, ο πρώην Αντιπρόεδρος της ΕΚΑ κ. Μιχάλης Αρσλανίδης, ο Dr της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αλεξανδρείας κ. Μάγκντι Χασάν, όλοι οι εκπαιδευτικοί και το σύνολο των μαθητών του Αβερωφείου Γυμνασίου – Λυκείου, πολλοί πάροικοι, Αιγύπτιοι και μελετητές της ελληνικής γλώσσας και κουλτούρας.
Από τους αιγυπτιακούς θεσμούς στην εκδήλωση παρευρέθησαν: επιστήμονες, καθηγητές πανεπιστημίων, αρχαιολόγοι, εκπρόσωποι του Κυβερνείου και των αρχών, καθώς και προσωπικότητες που έχουν λαμπρύνει με την προσφορά τους τον αλεξανδρινό και αιγυπτιακό πολιτισμό, τα γράμματα και τις τέχνες, αλλά και φίλοι της Βιβλιοθήκης.
Να καταγραφεί ακόμη, η όμορφη στιγμή της ανταλλαγής αναμνηστικών μεταξύ του Μακαριωτάτου και του Διευθυντή της Βιβλιοθήκης καθηγητή Dr Ahmed Zayed. Ο Μακαριώτατος προσέφερε στη Βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας ένα καλαίσθητο αντίγραφο αρχαίου αγγείου με ελληνική επιγραφή, συμβολίζοντας τη διαχρονική πορεία και τη ζωντανή παρουσία της ελληνικής γλώσσας από την αρχαιότητα έως σήμερα. Εκ μέρους της Βιβλιοθήκης της Αλεξάνδρειας, ο Διευθυντής της Dr Ahmed Zayed προσέφερε στον Μακαριώτατο τιμητική πλακέτα της Βιβλιοθήκης, ως ένδειξη εκτίμησης και σεβασμού προς το σεπτό πρόσωπό του και τη μακραίωνη πνευματική διακονία του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας.
Αξίζουν θερμά συγχαρητήρια στον Γενικό Πρόξενο της Ελλάδας στην Αλεξάνδρεια κ. Ιωάννη Πυργάκη και στον Διευθυντή της Βιβλιοθήκης Αλεξάνδρειας, καθηγητή Dr Ahmed Zayed, οι οποίοι τίμησαν δεόντως και με τον καλύτερο τρόπο την Παγκόσμια Ημέρα της Ελληνικής Γλώσσας που υιοθέτησε η UNESCO, ενδυναμώνοντας παράλληλα τις σχέσεις μεταξύ Αιγυπτίων και Ελλήνων, μέσω της πολιτισμικής εκδήλωσης και μάλιστα στον πλέον κατάλληλο χώρο, στην Βιβλιοθήκη Αλεξανδρείας.
Η Ελληνική Κοινότητα Αλεξανδρείας, συγχαίρει τους δύο συνδιοργανωτές και εμπνευστές της ιδέας αυτής και εύχεται και στο μέλλον να ακολουθήσουν και άλλες εκδηλώσεις με επίκεντρο τα Γράμματα τις Τέχνες και κυρίως τον Άνθρωπο!
