Η «Αλεξάνδρεια: της μνήμης και του μύθου» του συγγραφέα και δημοσιογράφου ερευνητή κ. Ελπιδοφόρου Ιντζέμπελη, είναι ένας συλλογικός τόμος που προσεγγίζει την ιστορική και συμβολική ταυτότητα της πόλης μέσα από λογοτεχνικές και στοχαστικές αφηγήσεις. Πρόκειται να ταξιδεύσει στην Αλεξάνδρεια από το Φθινόπωρο καθότι αυτό το χρονικό διάστημα ο συγγραφέαςπεριοδέυει ανά την Ελλάδα.
Το βιβλίο στην πρώτη του σελίδα αρχίζει με τον χαιρετισμό του συγγραφέα και του Προέδρου της Ελληνικής Κοινότητας Αλεξανδρείας κ. Ανδρέα Βαφειάδη και ακολουθούν κατ΄αλφαβητική σειρά τα κείμενα των συγγραφέων:
Έρικα Αθανασίου, Κώστας Ακρίβος, Δημήτρης Βαρβαρήγος, Μηνάς Βιντιάδης, Έλεν Έλλη Γκιάλη, Κοραής Δαμάτης, Δημήτρης Δασκαλόπουλος, Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Ελπιδοφόρος Ιντζέμπελης, Κατερίνα Καριζώνη, Ξανθή-Τζένη Θ. Κατσαρή-Βαφειάδη, Γιάννης Κιντάπογλου, Νίκος Θ. Κόλμαν, Θωμάς Κοροβίνης, Πέρσα Κουμούτση, Νίκος Λυμπέρης, Πολύνα Γ. Μπανά, Αλέξανδρος-Ιωάννης Μπάσης, Κωνσταντίνος Μπούρας, Μαρία Ντότσικα, Νίκος Ξυδάκης, Χρίστος Γ. Παπαδόπουλος, Μίνα Π. Πετροπούλου, Άλκηστις Πρωτοψάλτη, Αντώνης Δ. Σκιαθάς, Πολύβιος Στράντζαλης, Λίτσα Τότσκα, Γιούλη Τσακάλου, Χρύσα Φάντη, Φίλιππος Φιλίππου, Ηλίας Φραγκάκης, Γρηγόρης Χαλιακόπουλος, Άγγελος Χαριάτης.
Η Αλεξάνδρεια παρουσιάζεται ως τόπος μνήμης και πολιτισμικού βάθους, όπου το παρελθόν και ο μύθος συνυπάρχουν, διαμορφώνοντας μια πολυεπίπεδη εικόνα του Ελληνισμού. Οι διαφορετικές φωνές των συγγραφέων συνθέτουν ένα μωσαϊκό εμπειριών και αναζητήσεων, όπου η πόλη λειτουργεί ως καθρέφτης προσωπικών και συλλογικών ταυτοτήτων. Μέσα από αφηγήσεις που κινούνται ανάμεσα στην ιστορία, τη μνήμη και τη φαντασία, αναδεικνύεται η διαχρονική σημασία της Αλεξάνδρειας ως σημείο αναφοράς του ελληνικού πολιτισμού. Η έκδοση προσφέρει μια πολυφωνική προσέγγιση που συνδυάζει λογοτεχνική γραφή και στοχασμό, καθιστώντας το βιβλίο μια ιδιαίτερη συμβολή στην κατανόηση της πολιτισμικής και ιστορικής μνήμης της πόλης.
Η Αλεξάνδρεια, σύμφωνα με τον ίδιο τον συγγραφέα, δεν είναι απλώς μια ιστορική πόλη. Είναι ένας τόπος που κουβαλά μύθους, εικόνες και πρόσωπα που σημάδεψαν διαφορετικές εποχές. Από τον Μέγα Αλέξανδρο και την ίδρυση της πόλης, μέχρι και την εποχή της Κλεοπάτρας και των Πτολεμαίων, αλλά και τη νεότερη ακμή της ελληνικής κοινότητας της Αιγύπτου, η Αλεξάνδρεια υπήρξε για δεκαετίες μια πόλη πολυπολιτισμική, οικονομικά ισχυρή και βαθιά συνδεδεμένη με τον ελληνισμό. Οι Έλληνες της Αλεξάνδρειας και η βίαιη αποχώρηση του 1952 Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται μέσα στο βιβλίο στην ιστορία των Αιγυπτιακών Ελλήνων, οι οποίοι για δεκαετίες αποτέλεσαν ένα από τα πιο δραστήρια και ισχυρά κομμάτια της ελληνικής διασποράς. Έλληνες έμποροι, επιχειρηματίες, εργάτες και ευεργέτες δημιούργησαν μια ακμάζουσα κοινότητα, η οποία συνέβαλε καθοριστικά τόσο στην οικονομική όσο και την πολιτιστική ζωή της Αλεξάνδρειας. Ο Ελπιδοφόρος Ιντζέμπελης αναφέρθηκε σε εμβληματικές προσωπικότητες της ελληνικής παρουσίας στην Αίγυπτο, όπως ο Μπενάκης, ο Τοσίτσας και άλλοι μεγάλοι ευεργέτες, αλλά και στους «ανώνυμους» Έλληνες που δραστηριοποιήθηκαν στο εμπόριο και στην καθημερινή οικονομική ζωή της πόλης.
Όπως υπογράμμισε ο επιμελητής της έκδοσης, όλες οι ιστορίες που περιλαμβάνονται είναι ανέκδοτες και γράφτηκαν ειδικά για την έκδοση. Ανάμεσα στους συμμετέχοντες βρίσκονται η Άλκηστις Πρωτοψάλτη, η οποία μοιράζεται μνήμες από τα παιδικά της χρόνια στην Αλεξάνδρεια, αλλά και ο μουσικός Νίκος Ξυδάκης, ο οποίος επίσης ανακαλεί προσωπικές εμπειρίες και εικόνες από την πόλη. Στον τόμο συμμετέχει ο συγγραφέας Θωμάς Κοροβίνης, ο οποίος γράφει για την γνωστή τραγουδίστρια Ούμ Καλσούμ, μία μορφή ιδιαίτερα δημοφιλή στην εποχή της, ενώ η Τζένη Κατσαρή Βαφειάδη υπογράφει ένα κείμενο αφιερωμένο στον Νέστωρα Τσανακλή, αναδεικνύοντας τη σύνδεση της Αλεξάνδρειας και με τη Θράκη. Ο Καβάφης, ο Καραθεοδωρής και η λογοτεχνική Αλεξάνδρεια Ξεχωριστή θέση στον τόμο καταλαμβάνει φυσικά και ο Κωνσταντίνος Καβάφης, η εμβληματική μορφή της αλεξανδρινής λογοτεχνίας. Ο Ελπιδοφόρος Ιντζέμπελης ανέφερε πως η πόλη είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τον μεγάλο ποιητή, ο οποίος έζησε σχεδόν ολόκληρη τη ζωή του εκεί και μέσα από το έργο του κατέγραψε μία ολόκληρη εποχή. Ο ίδιος συμμετέχει στο βιβλίο με έν κείμενο που συνδέει τον Καβάφη με τον μεγάλο μαθηματικό Κωνσταντίνο Καραθεοδωρή. Όπως εξήγησε, οι δύο άντρες είχαν κοινές οικογενειακές ρίζες από την Κωνσταντινούπολη και πιθανώς να συναντήθηκαν στην Αλεξάνδρεια στα τέλη του 19ου αιώνα, όταν ο Καραθεοδωρή εργάζονταν εκεί ως μηχανικός πριν στραφεί οριστικά στα μαθήματα. Μέσα από μία λογοτεχνική προσέγγιση, ο συγγραφέας «πλάθει» μία πιθανή συνάντηση των δύο ανδρών, χρησιμοποιώντας τη μυθοπλασία ως γέφυρα ανάμεσα στην ιστορία και τη μνήμη.
Ο συλλογικός τόμος επιχειρεί συλλογικά να αποτυπώσει την Αλεξάνδρεια όχι μόνο ως γεωγραφικό τόπο, αλλά ως πολιτισμικό σύμβολο. Πρόκειται για μία πόλη που έχει περάσει στη λογοτεχνία, στη μουσική φαντασία μέσα από συγγραφείς όπως ο Λόρενς Νταρέλ και ο Ε.Μ. Φόστερ, αλλά και μέσα από τις αφηγήσεις των ίδιων των ανθρώπων που έζησαν εκεί. Όπως τόνισε ο Ελπιδοφόρος Ιντζέμπελης, η σημερινή ελληνική κοινότητα της Αλεξάνδρειας είναι πλέον αισθητά μικρότερη σε σχέση με το παρελθόν. Παρ’ όλα αυτά, η ελληνική γλώσσα και το ελληνικό στοιχείο εξακολουθούν να υπάρχουν στην πόλη, διατηρώντας ζωντανή μία ιστορική παρουσία δεκαετιών. Ο τόμος, περίπου 280 σελίδων, δεν αποτελεί μία αυστηρά ιστορική καταγραφή, αλλά ένα λογοτεχνικό και βιωματικό ταξίδι, γεμάτο μνήμες, προσωπικές ιστορίες και συναισθηματικές αναφορές.
Η παρουσίαση στη Διεθνή Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης ήταν η πρώτη επίσημη παρουσίαση του βιβλίου, καθώς η έκδοση κυκλοφόρησε μόλις πριν από λίγες ημέρες. Στη συνέχεια προγραμματίζεται παρουσίαση και στην Αθήνα, ενώ, όπως αποκάλυψε ο Ελπιδοφόρος Ιντζέμπελης, υπάρχει η ελπίδα να πραγματοποιηθεί κάποια στιγμή παρουσίαση και στην ίδια την Αλεξάνδρεια. Ο ίδιος χαρακτήρισε τη Διεθνή Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης ως έναν ιδιαίτερα σημαντικό θεσμό για τη Βόρεια Ελλάδα, επισημαίνοντας ότι για λίγες ημέρες συγκεντρώνεται εκεί ένα μεγάλο μέρος του πνευματικού και εκδοτικού κόσμου της χώρας. Το βιβλίο είναι ήδη διαθέσιμο μέσω βιβλιοπωλείων και ηλεκτρονικών παραγγελιών, δίνοντας την ευκαιρία στους αναγνώστες να γνωρίσουν μία Αλεξάνδρεια γεμάτη ιστορίες, πρόσωπα, μνήμη και ελληνισμό.
